RUSYA FEDERASYONU'NA

 GİRİŞTE  ve GÜMRÜKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN  ÖNEMLİ HUSUSLAR 

Pasaportlar ve vizeler RF'ye girişte sıkı bir şekilde incelenmektedir.  Rusya’ya seyahat edecek Türk vatandaşlarının seyahat amacına uygun vize almaları gerekmektedir. Seyahat  öncesi otel rezervasyonlarının yaptırılması ve buna ilişkin belgenin "vauçer" Rusya'ya girişte ibraz edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, giriş yapan kişilerin üzerlerinde, RF'de kalacakları süre zarfında iaşe ve ibadelerini sağlıyacak miktarda döviz veya kredi kartı  bulundurmaları giriş esnasında yaşanabilecek sorunların çözülmesinde  gümrük polislerini  ikna etmek açısından  faydalı olabilmektedir.  Rusya Federasyonu'na giriş yapan  yabancı ülke vatandaşları, girişte  "Göçmen Kartını" doldurmak, onaylatmak  ve üzerinde bulundurmak zorundadır.  

Rusya'dan  satın alınan ve yapım tarihi 50 yıldan fazla olan her türlü eşyanın Rusya dışına çıkarılması için R.F. Kültür Bakanlığı'ndan yazılı izin  alınması gerekmektedir. Yapım yılı 100 yılı aşan her türlü eşyanın Rusya'dan çıkartılması yasaklanmıştır.

Özellikle başkent Moskova'da olmak üzere, kolluk kuvvetleri tarafından yapılan kimlik kontrolleri sırasında; polis veya güvenlik görevlilerinin üzerinizde silah, bomba veya uyuşturucu madde var mı? gibi sorularına kesinlikle espiri olsun diye "bomba veya tabanca var"  gibi cevaplar vermekten kaçınınız. Espiri anlayışları bizlerden çok farklı olduğundan kolluk kuvvetlerini yanıltmaktan  başınıza gerçekten çok ciddi meseleler açabilirsiniz.

                                                  DÖVİZ DENETİMİ VE DÖVİZ KONTROLÜ

Duma  Bütçe Komisyonu  tarafından hazırlanan ve 05.03.2003 tarihinde Rusya Devlet Başakanı Vladimir Putin tarafından onaylarak 15 Mart 2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren  "Rusya Federasyonu Döviz Denetimi Ve Döviz Kontrolü Kanunu"nda Tadilat Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca;  Rusya'ya giriş-cıkış yapan  yabancı ülke vatandaşları ve Rus vatandaşları  3.000 (üçbin) ABD Doları veya bu miktara eşit yabancı dövizi  bir defada  deklare etmeden serbestçe Rusya'ya getirip götürebilirler. 3.000 ABD Dolarını aşan  10.000 (on bin) ABD Dolarına olan döviz  için,  gümrük deklare formu doldurarak, onaylatmak zorunluluğu bulunmaktadır.  Söz konusu Kanun'a   göre, 10.000 (onbin) ABD  Dolarına aşan döviz  miktarı, ancak, Rusya Merkez Bankasından alınacak özel izinle mümkün olabilmektedir.

YENİ GÜMRÜK KANUNU  1 Ocak 2004 Tarihinden İtibaren  Yeni Gümrük Kanunu Yürürlükte.

R.F. Gümrük Kanunu’nda Neler var?  

01 Ocak 2004 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek yeni R.F. Gümrük Kanunu,  1993  tarihli eski  Gümrük Kanunu ile  "genel içerik" bakımından  mukayese edildiğinde, aşağıda  yer alan konuların öne çıktığı görülmektedir.                                  

*Yeni Gümrük Kanunu’nun  Eski Kanun'nda sıklıkla raslanılan  eksikleri gidermekten ziyade daha da derinleştirdiği, mer'i mevzuatın daha karmaşık bir hale geldiği  görülmektedir.

*Yeni Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte, R.F. gümrük mevzuatının gümrük işlemleri sırasında fiiliyattaki düzenleyiciliği ve   işlerliğinin  azalacağı, buna karşılık    gümrük görevlilerinin  yetkilerinin   Eski Kanun'a göre daha da genişletildiği görülmektedir.

*Gümrük Kanun ve yönetmeliklerinde yer alan ifadelerin  muğlaklığı ve kavramların farklı yorumlanabilir olması gibi nedenlerden dolayı, firmaların  gümrüklerde sorun yaşamamak ve gümrük işlemlerini daha kolay halletmeye yönelik olarak gümrük işlemleri  konusunda tekelleşmiş ve resmi  gümrük yetkilileri ile iyi ilişkiler içinde bulunan!  komisyoncu, aracı firma ve kişilere daha çok ihtiyaçları olacağı.

*Yeni kanundaki önemli noktalardan birisi de; gümrükte işlenen suçun ve suçu işleyen kişinin ve/veya firmanın R.F. Anayasası ve Medeni Kanuna’na rağmen, gümrük yetkililerinin mahkeme kararı olmaksızın gümrük suçu işleyenleri  tutuklama yetkisi de dahil olmak üzere, gümrük işlemi yapılan mala el koyma hakkına sahip olmaktadır. 

*Yeni kanundaki pek çok muğlak maddenin farklı yorumlanmaya müsaait olmasından  dolayı, özellikle Rusya Pazarına ilk defa girecek firmaları  zor durumda bırakabilir.

*Gümrük görevlilerinin yetkilerine kısıtlama  getirilmemiş olması, başta Rusya ile dış ticaret ilişkisi içinde olan yabancı şirketleri ve Rus şirketlerinin gümrük işlemleri  kayıt dışında kalma eğilimlerini artıracaktır. NitEkim  Yeni Gümrük Kanunu ile aynı gün yürürlüğe girecek olan Rusya Federasyonu'na Gerçek Kişiler Tarafından Şahsi Kullanım İçin Getirelen Eşyalara Tek Gümrük Vergisi Uygulanmasına Dair  718 sayılı Kararname ile  Rusya'ya getirilecek   şahsi eşya limitlerinin   yaklaşık iki kat artırılması bu görüşümüzü desteklemektedir. Rusya Federasyonu'nun gümrük vergilerini tam olarak tahsi edememesinden dolayı uğradığı gelir kaybının   yılda  20 milyar dolar civarında olduğu tahmin edilemktedir.

*Yeni Gümrük Kanunu'nda yer alan bir çok hükmün,  gümrük alanında yürürlükte olan bir çok uluslararası anlaşma ve  amacı dünya ticareti serbestleştirmeye yönelik olarak dış ticarette “her türlü engeli”  ve “farklı işlemleri” kaldırılmasını  öngören  Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) sözleşmeleri ile  çeliştiği görülmektedir. Bu durumun, Rusya’nın halen üyelik müzakerelerini yürüttüğü  DTÖ'ne  "üyeliği" yakın bir gelecekte  düşünmediğini akıllara getirdiğini söyleyebiliriz. 

                                                       GÖÇMEN   KARTI

Ocak  2003 tarihinden itibaren, Rusya Federasyonu'na giriş yapan veya halen bu ülkede yaşamakta olan tüm yabancı ülke vatandaşlarına Göçmen Kartı (Migratsiyonıy Kart) doldurmaları ve Rusya Federasyonu'nda bulunacakları tüm süre zarfında yanlarında bulundurma zorunluluğu getirilmiştir. Göçmen Kartları Rusya Federasyonu'na giriş yapılacak havaalanı, liman ve gümrüklerde dağıtılmakta olup, ülkeye giriş yapmadan önce 2 nüsha halinde (giriş-çıkış olarak) doldurulması gerekmektedir.

Halen, Rusya Federasyonu'nda bulunan yabancı ülke vatandaşlarının  bağlı oldukları Yabancılar Dairesine (UVIR)müracaat ederek, göçmen kartı doldurmaları gerekmektedir. Göçmen kartının Rusça olarak doldurulması tercih edilmekle birlikte, latin harfleri kullanılmasına da müsaade edilmektedir. El yazısı ile koyu renk dolma yada tükenmez kalemle doldurulabilen Göçmen Kartında, kişisel bilgilerinin yanısıra, seyahat amacı, Rusya Federasyonu'nda bulunma amacı ve süresinin yanısıra davet eden kuruluş ve kişinin adres bilgilerini de belirtmek gerekmektedir. Birinci nüsha ülkeye girişte gümrük yetkililerinde kalırken, ikinci nüsha çıkışta alınmakta ülkede bulunulan süre zarfında kolluk güçlerine istenildiği zaman ibraz edilme zorunluluğu bulunmaktadır.  

                                              REGİSTRE (KAYIT) İŞLEMİ ZORUNLULUĞU

    RF'ye  giriş yapan her yabancı ülke vatandaşı, sahip olduğu vizenin türüne bakılmaksızın vize ve pasaportunu ilgili mercilerde üç çalışma günü içinde kayıt ettirmek zorundadır. Turist vizesi ile RF'ye giriş yapmış ve/veya RF'de bulunacağı süre zarfında otelde kalacak kişilerin "registre" işlemi kalacakları  otellerde yapılmaktadır. Otelde kalmayacak yabancılar "registre" işlemini kendilerini davet eden  kişi veya şirket/kurum  aracılığı ile UVIR'de (Yabancılar Dairesi) yaptırmak zorundadırlar.     

   RUSYA FEDERASYONU VİZELERİ  

           Rusya Federasyonu (RF) Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyesi bazı ülkelerin  dışında, aralarında  Türkiye'nin de yer aldığı tüm ülkelere vize uygulamaktadır.  Rusya Federasyonu'na seyahat etmeyi düşünen Türk vatandaşlarının (Diplomatik pasaport hamilleri hariç) giriş amaçlarına uygun vize almaları gerekmektedir. RF'ye girişte seyahat amacına uygun vize alınması dikkat edilmesi gereken hususların başında gelmektedir. Nitekim, bazı Türk vatandaşlarının Rusya Federasyonu'na girişlerinde sorun yaşamalarının temel nedeni, vatandaşlarımızın sahip oldukları  vize türü ile Rusya Federasyonu'na girişleri sırasında  gümrük  polisine beyan ettikleri seyahat amaçlarının farklı olmasından kaynaklanmaktadır. Örneğin: turist vizesi alarak  RF'ye gelmiş bir iş adamımızın havaalanında gümrük polisi tarafından yapılan mülakatta ülkeye geliş amacını "iş görüşmesi yapmak  veya ticari bir fuara katılmak veya fuar ziyareti olarak" beyan etmektedir. İlgili Rus yetkililer bu gibi durumlarda vatandaşlarımızın ülkemize geri gönderebilmektedirler. Bu gibi tatsız durumlarda karşılaşmamak için Rusya Federasyonu'na gidecek vatandaşlarımızın, önceden seyahat amaçlarına uygun vize almaları gerekmektedir. Seyahat  öncesi otel rezervasyonlarının yaptırılması ve buna ilişkin belgenin "vauçer" Rusya'ya girişte ibraz edilmesi gerekmektedir. Ayrıca,  vatandaşlarımızın  yanlarında Rusya'da kalacakları  süre zarfında geçimlerini sağlayabilecek döviz veya kredi kartı bulundurmaları gerekmektedir.

              Yabancı ülke vatandaşının Rusya Federasyonu giriş yapmasına;  R.F.’de ciddi bir suçtan ötürü hüküm giymiş olmak, Rusya'nın güvenliğine tehdit oluşturduğu değerlendirmesi kapsamına girmek veya geçmişte RF’nin devlet güvenliğini koruma çabasına engel olmak,  sağlık sigortasına sahip olmamak, Rusya'dan sınırdışı edilmiş olmak (en az 5 sene giriş yapamaz), Rusya'ya girişi yasak olan isimler listesinde yer almak, kamu sağlığını  tehdit  eden Aids, cüzzam, tüberküloz gibi hastalığı olmak, durumlarında engel olunmaktadır.

          Ayrıca,  Rusya'dan  en  son ayrılışında Göçmen Kartını ibraz etmemek, Rusya dışında  Rusya'da suç sayılan bir fiile katılmış ve/veya  böyle bir fiilden  hüküm giymiş olmak,  sınırdan  geçişe ilişkin  kuralları ihlal etmek, geçmişte Rusya'da vergi yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmak ve geçmişte Rusya'da adına mhasup edilmiş bir para cezasını ödememiş olmak, gibi durumlarda ise yabancı ülke vatandaşının Rusya girişine engelleme getirilmesinin temel nedeni olabilir.

           Rusya Federasyonu'nun yurt dışında bulunan tüm diplomatik temsilciliklerinden vize temin edilebilmektedir. Rusya Federasyonu'nun ülkemizde de Ankara (Büyükelçilik), İstanbul (Başkonsolosluk),  Trabzon (Başkonsolosluk), Antalya (Başkonsolosluk) olmak üzere dört adet  diplomatik temsilciliği faaliyet göstermektedir. Turist, iş, çalışma, eğitim, sağlık (tedavi), özel vize ve mülteci vizesi olmak üzere başlıca yedi çeşit  vize türü bulunmaktadır.

         Turist Vizesi: Genellikle seyahat acentaları aracılığı ile alınmaktadır. Seyahat acentaları  tarafından  turist vizesi alınmış dahi olsa, turist vizesi ile RF'ye giriş yapacak kişinin üzerinde gümrük polisi tarafından sorulduğunda ibraz edilmek üzere mutlaka Vauçer (voucher)  olarak tabir edilen ve bir otelde rezervasyonunun bulunduğunu gösteren belge olmak zorundadır. Turist vizesinin  süresi  en fazla üç ay olabilmektedir. Turist vizesi ile giriş yapan kişilerin üzerlerinde, RF'de kalacakları süre zarfında iaşe ve ibadelerini sağlıyacak miktarda döviz  bulundurmaları giriş esnasında yaşanabilecek sorunların çözülmesinde  gümrük polislerini turizm amacı ile gelindiği konusunda  ikna etmek açısından  faydalı olabilmektedir.

        İş Vizesi: RF'na iş görüşmesi yapmak veya herhangi bir fuara katılmak üzere gidecek kişilerin alması gereken vize türüdür. İş vizeleri RF'de  faaliyette bulunan tüzel bir kişilik (şirket, kuruluş, kurum vb.) tarafından davet edilen kişilere verilmektedir.  İş vizeleri, 1 aylık (1 aydan daha kısa süreli de olabilmektedir), 2 aylık, 3 aylık, 6 aylık ve 1 yıllık olmak üzere çeşitli sürelerde olabilmektedir. Ancak, iş vizeleri geçerlilik sürelerine  bağlı olmaksızın, RF'ye  giriş-çıkış yapabilme sayısı bakımından da: tek giriş-çıkışlı, iki giriş-çıkışlı ve çok giriş-çıkışlı olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

      Çalışma vizesi:  İlgili yasalara  uygun olarak RF'de kurulu bir ticari şirketin yabancı personel çalıştırma iznine istinaden alınan vize türüdür. Özellikle, RF'de faaliyette bulunan müteahhitlik firmalarımız tarafından alınan vize türüdür.

       Eğitim vizesi: RF'de bulunan yüksek öğretim kurumlarından birine kayıt yaptırmış veya halen öğrenim görmekte olan öğrenciler ile RF Dış İşleri Bakanlığı nezdinde akredite  resmi  veya  özel eğitim kurumlarının düzenledikleri Rusça kurslarına katılacak kursiyerlere verilen vize türü. Yüksek öğrenim kurumlarında eğitim görmek veya Rusça kurslarına katılmak isteyen kişilerin eğitim görecekleri kurumlar ile önceden bağlantıya geçerek, RF'nin diplomatik temsilciliklerinden birine adlarına yazılı davetiye göndermelerini sağlamaları gerekmektedir.

        Sağlık (Tedavi) vizesi: Ülkemizden özellikle göz ve böbrek tedavisi görmek  üzere RF'de bulunan sağlık kurumlarından birine gidecek hasta ve  hastaya refakat edecek kişilere verilen vize türü. Hasta refakatında en fazla bir kişinin bulunabileceği dikkat edilemesi gereken önemli bir hususdur. Sağlık (tedavi) vizesi almak isteyen kişilerin, tedavi  görecekleri sağlık kurumu tarafından tedaviye kabul edildiklerini belgelemeleri  ve sağlık kuruluşlarının adlarına  davetiye göndermelerini sağlamaları gerekmektedir. 

       Özel vize: RF vatandaşı olan gerçek kişiler tarafından ikamet ettikleri bölgenin bağlı olduğu  UVİR'den  (Pasaport ve Kayıt Dairesi) kişisel olarak davet edeceği şahıs adına  düzenlenmiş   davetiye ile alınan vize türü olup, vize için müracaat esnasında, söz konusu davetiyenin orijinali istenmektedir. Bu vize en fazla üç aylık olabilir. 

   Mülteci vizesi: Birleşmiş Milletler tarafından 1951 tarihinde kabül edilen "Cenevre Mülteci Sözleşmesi"'nde belirtilen hususlara sahip  kişilere sınır kapılarında verilen vize türü.