Rus Kaynaklarına Göre Rusya
Federasyonu Dış Ticareti()
Rusya Federasyonu
Dış Ticareti
Rusya'nın
Ocak-Ağustos
2004 Dönemi Dış Ticaret Hacmi 151,8 Milyar Dolar
gerçekleştişmiş bulnuyor.
Rusya Federal Gümrük Servisi Ocak-Ağustos 2004
dönemi toplam Rusya dış ticaret hacmini 151,8
milyar dolar olarak açıkladı. Ocak-Ağustos 2004
döneminde Rusya’nın dış ticaret hacmi geçtiğimiz
yılın aynı dönemine göre %26 oranında artış
kaydetmiş bulunuyor. Buna göre, Rusya’nın
ihracatı önceki yılın aynı dönemine göre %23,6
oranında artarak, 105,4 milyar dolara ulaşırken,
ithalatı ise %31,5 artışla 46,4 milyar dolar
olarak gerçekleşti.
Rusya Ocak-Ağustos 2004 dönemindeki toplam 105,4
milyar dolarlık ihracatının 87,6 milyarlık
kısmını BDT dışı ülkelere gerçekleştirirken, BDT
üyesi ülkelere yaptığı ihracat 17,8 milyar dolar
seviyesinde.
Rusya Ocak-Ağustos 2004 dönemindeki toplam 46,4
milyar dolarlık ithalatının 35,3 milyarlık kısmını
BDT dışı ülkelerden yaparken, BDT ülkelerinden ise
11,1 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirdi.
Rusya’nın ihracatında %57,3 oranı ile
yakıt-enerji ilk sırada yer alırken, metal
(%19,1), kimyasal ürünler (%6,4), makine ve
teçhizat (%5,8) diğer önemli ihracat kalemlerini
oluşturuyor.
Rusya’nın ithalatında ise, makine ve teçhizat %
45,1 ile ilk sırada yer alırken, gıda ürünleri
(%17,9), kimyasal ürünler (%17,8) diğer önemli
ithalat kalemleri.
2003 yılı Rusya dış
ticaret hacmi (GTK) verilerine göre, 2002
yılına göre %25,0 oranında
artış kaydederek(bavul/kargo ticareti
hariç), 191,1
milyar dolara ulaşmıştı.
Rusya Federasyonu’nun söz konusu dönemde toplam ihracatı 2002 yılının aynı
dönemine oranla %25,3
artışla, 133,7
milyar dolara ulaşırken, toplam ithalatı ise %24,3oranında artarak, 57,4 milyar
dolara ulaşmıştı.
Avrupa
Birliği (AB) Rusya Federayonu’nun en büyük ticaret partneri olmaya devam ediyor.
Rusya'nın AB ülkeleri ile gerçekleştirmiş olduğu dış ticaret miktarı toplam dış
ticaret hacminin yaklaşık olarak %36,1’ini oluşturmaktadır.
Görünüm:
Rusya Federasyonu ihracatının
artmasında, uluslararası piyasalarda enerji kaynakları ve demir dışı metal
ürünleri fiyatlarının artması etkili olurken, ithalatının artmasında ise,
Rublenin değerinin artması ile
halkın alım gücünde meydana
gelen iyileşmenin önemli rol oynadıkları görülmektedir.
Nitekim, halkın alım gücünde meydana gelen iyileşme nedeniyle
2004 yılında da aynı trendin devam ettiği görülmektedir.
Rusya Federasyonu Ekonomik
Gelişim ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Rus ekonomisinin geleceğine
ilişkin senaryolar incelendiğinde, 2004-2006 yıllarında Rusya ekonomisinin
gelişiminde en önemli unsurun başta petrol olmak üzere, Rus ham madde
fiyatlarındaki artışın olduğu görülmektedir. Önümüzdeki yıllarda Rusya ihracatının
yaklaşık olarak %70-75’ni teşkil eden ham maddelerin
dünya piyasalarındaki fiyatlarının şimdiden tesbit edilmesi oldukça
zor olarak gören Rusya Ekonomik Gelişim ve Ticaret Bakanlığı,
30 Dolar düzeyinde oluşacak petrol fiyatlarının Rus ekonomisini
olumlu yönde etkileyeceğini beklentisi içerinde bulunuyor.
Rusya Federasyonu ihracatının
artmasında, uluslararası piyasalarda enerji kaynakları ve demir dışı metal
ürünleri fiyatlarının artması etkili olurken, ithalatının artmasında ise,
Rublenin değerinin artması ile
halkın alım gücünde meydana
gelen iyileşme önemli rol oynadığı görülmektedir.
Dünya petrol fiyatlarının yükselmesi, Rus hükümetinin döviz
rezervlerinin artmasına ve dolayısıyla da Rusya’da sermaye yatırımı olumlu yönde
etkilemesi bekleniyor. Ancak, önümüzdeki 5-10 sene zarfında petrol
fiyatlarındaki yükseliş eğiliminin devam edeceğini zayıf bir ihtimal
olarak gören ve petrol ve ham madde ihracatından elde ettiği gelirleri
diğer yatırım alanlarına ve küçük ölçekli işletmelerin geliştirilmesine
yeterince aktaramayan Rusya hükümetinin, ham madde dışı
ihracatını artırmaya yönelik olarak BDT ülkeleri, BDT dışı ülkelerle
ve AB ile Serbest Ticaret Anlaşmaları yapılmasına ve serbest ticaret bölgeleri
kurulmasına ağırlık vereceği tahmin ediliyor.
Diğer taraftan, Rusya Ekonomik
Gelişim ve Ticaret Bakanı German Gref'e
göre; “Rusya’nın
Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üyeliği 2007
yılından önce gerçekleşmesi oldukça zor bir ihtimal." Nitekim, 2005 yılı
içerinde
Rusya'nın Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile yürüttüğü üyelik müzakerelerinin
başarılı bir şekilde sonuçlandırması halinde bile, adaptasyon ve ilgili
belgelerin Rusya parlamentonun onayından geçme süreci de göz önüne alındığında,
Rusya'nın DTÖ'ye 2007 yılında önce üye olamayacağı görülmektedir.
Rusya hükümetinin ham madde kaynakları dışındaki ihracatını
artırmaya yönelik olarak, ihracatçılara maddi destek sağlama hazırlıkları
içerisinde olduğu görülmektedir. Ocak 2004 tarihinden itibaren başlatılan
program dahilinde ihracatçılara hracat işlemlerinin
kredilendirilmesi, sigortalanması şeklinde kolaylıklara sağlanmaya
başlanılmıştır.
()Kaynaklar:
R.F. Merkez Bankası, R.F. Devlet İstatististik Komitesi,
Rusya'da yayımlanan çeşitli dergi ve günlük gazeteler.