Yabancı Sermaye Yatırımları

 Rusya Federasyonu'na yapılan yabancı yatırımların yaklaşık olarak % 70'ini  ticaret/catering, gıda ve enerji sektörüne yapılan yatırımlar oluşturmaktadır. Rusya Federasyonu Devlet İstatistik Komitesi verilerine göre, en çok yabancı sermaye yatırımı Moskova şehrine yapılmaktadır. Moskova'nın  ardından en çok yabancı  yatırım çeken yöreler arasında;  Krasnodar Bölgesi, Sahalin, Leningrad Bölgesi, Moskova Bölges, Novosibirsk,  Tyumen ve St. Petersburg şehri ilk sıralarda yer almaktadır.

Diğer taraftan, Rusya’daki yabancı yatırım ortamını  takip ederek,  yabancı yatırımları özendirmek ve bölgelerdeki yabancı yatırımları artırmayı teminen  Rus hükümetine yabancı yatırımlar ve yabancı sermaye  konusunda  gerekli bilgi ve belgeleri hazırlayarak tavsiye kararlarında bulunmak üzere Ybancı Yatırımlar Danışma Konseyi faaliyete girdi. Söz konusu konseyinin daimi başkanlığını  Ekonomik Gelişim ve Ticaret Bakanı yaparken,  Maliye Bakanı konseyin  başkan yardımcılığını görevini yürütüyor.

                      R.F. Şehirlerinin İşortamı Bakımından Sıralanma Tablosu... 

Rusya Federasyonu'ndaki Türk Yatırımları

Gerek mağazacılık gerekse üretim yaparak Rusya'da faaliyette bulunan 600 civarındaki irili ufaklı Türk şirketinin yanısıra bazı önemli Türk yatırımları ön plana çıkdığı görülmektedir. Türk yatırımlarının en önemlilileri söyledir:   

Ramstore Alış-Veriş Merkezleri: Koç Holding ve Enka İnşaat'ın ortak olarak gerçekleştirmiş oldukları supermarket ve alış-veriş merkezi sayısı Moskova'da 24 Moskova dışında 4 adet olmak üzere Haziran  2004 tarihi itibariyla 28'e ulaşmış bulunmaktadır.

Moskova dışında Tataristan'ın başkenti Kazan, Krasnoyarsk, Nijnıy Novgorod ve Rostov na Donu şehirlerinde faaliyette bulunan Ramstore zincirleri Moskova'nın ikinci büyük şehri olan  St.Petersburg’da da alış-veriş merkezi inşaası  yönünde çalışmalar sürdürülmektedir. Rusya’daki Ramstore sayısının 2004  yılı sonuna kadar açılacak 14 mağazayla 42’ye ulaşması beklenmektedir.  Yatırımların toplamı yaklaşık olarak 410 milyon ABD  Dolarıdır.

Bankalar: Rusya Federasyonu’nda faaliyette bulunan 12 yabancı sermayeli bankanın beşi Türk sermayeli bankadır. Moskova'da faaliyet göstermekte olan Türk bankaları  Ziraat Bankası, Yapı Kredi Bankası, Garanti Bankası, Deniz Bank, İktisat Bankası  olup, toplam sermayeleri  75 milyon ABD Doları civarındadır.

Anadolu Grubu : Rus bira pazarının yaklaşık olarak %7'sini  elinde bulunduran Anadolu Grubu, Efes Pilsener ve Starıy Melnik markalarıyla Moskova'da gerçekleştirdiği bira üretimine ilaveten, Ufa şehrinde bulunan Amstar bira fabrikası Efes tarafından satın alınmıştır.  Rostov na Donu şehrinde  üçüncü bira fabrikası üretime başlamıştır. Toplam yatırım miktarı   250 milyon ABD Dolarına civarında olan Efes bira fabrikalarının yıllık bira üretimi 700 milyon litreye  ulaşmak üzeredir.   Halen, Efes Pilsener Stariy Melnik (İhtiyar Değirmenci), Beliy Medved (Beyaz Ayı), Sokol (Şahin) ve  Efes Pilsener markalarıyla   St.Petersburg'lu Baltika (%28) ve  Interbrew'un  (%14) ardından Rusya'da  en büyük üçüncü  bira üreticisi konumunda bulunmaktadır.

Ruscam: Anadolu Cam Sanayi Rusya'nın Vladimir Bölgesinin  Gorohovts şehrinde  % 100 Türk sermayeli "Rus Cam" cam ambalaj (şişe) fabrikası kurmuş durumda. Ayrıca, St.Petresburg yakınlarında bulunan ve yıllık kapasitesi 75 bin ton olan Pokrovoskiy Cam Fabrikasınının %76 hissesi Ruscam tarafından satın alınmıştır. 30 milyon dolar tutarında yatırımın  planlandığı  tesiste 120.000 ton/yıl kapasiteli ikinci bir fırınla, üretimin %150 artırılarak  200.000 ton/yıl üretim kapasitesine çıkarılması hedeflenmekdir.

Diğer taraftan, Anadolu Cam Sanayi'nin  Rusya'daki yatırımlarının üçüncü ayağını oluşturan Ufa tesisleri için 60 milyon dolar yatırım harcaması yapılarak, toplam iki fırında 240.000 ton/yıl cam ambalaj üretim kapasitesi hedeflenlenmiştir. Ufa'daki fabrikanın  birinci fırını 2005 yılı  sonunda, ikinci fırını ise 2006 yılı ortasında işletmeye alınması planlanmıştır. Ruscam’ın Rusya Federasyonu’ndaki toplam üretim kapasitesinin %90 artarak 3 fabrikada 750.000 ton/yıl düzeyini ulaşarak, halen %27 olan Rusya yeni bira şişesi pazarındaki payı %60’ın üzerine çıkarılması planlanmıştır.

Önümüzdeki  iki yıl içerisinde Ruscam'ın  üretim kapasitesinin  yıllık 900 bin şişeye, daha sonraki yıllarda ise, yılda 1 milyar şişenin üzerine çıkartılması bekleniyor.

Enka İnşaat:  Ramstore alış-veriş merkezlerinin inşaatının dışında, Moskova’nın prestijli  ofis komplekslerinden olan ve yapımı Enka İnşaat tarafından gerçekleştirilmiş bulunan  "Krasnie Holmı" (Kızıl Tepeler) Projesi’ne Enka, 62,5 milyon ABD Dolarlık yatırımı ile söz konusu projenin  %52 hissesine sahip bulunmaktadır. Diğer taraftan, Moskova'daki en büyük ofis binası sahiplerinden birisi konumunda bulunan Enka İnşaat ve Sanayi A.Ş’nin  Moskova'da  135.000 metrekare ofis alanı olan  3 ana bölümden oluşacak Naberezhnaya Tower Business Complex inşaatının birinici bölümü açılmış olup,  anılan kompleksin  tamamının  2007 yılında işletmeye alınması planlanmıştır.  Ekim 2004 tarihi itibarıyla Enka tarafında  halen Rusya’da yürütülmekte olan  işlerin toplamı 675 milyon dolardır.  Rusya'da 160 bin metrekarelik A sınıfı ofis binası sahip olan Enka, Moskova A sınıfı  ticari binaların yaklaşık olarak %25'ini elinde bulundurmaktadır.

Zorlu Grubu:  Deniz Bank'ın bankacılık alanında faaliyetinde bulunduğu Rusya'da Zorlu Grubuna ait Vestel A.Ş. Rus televizyon üreticisi ortağı Standart ile Rusya'da televizyon üretimine  yönelik yatırımlarına Aralık 2002 tarihinde başlamıştır. Moskova’ya 120 km uzaklıktaki Aleksandrov şehrinde 40 bin m2'si kapalı alan olmak üzere, toplam 120 bin m2 alan üzerine kurulu fabrikada Eylül 2003'te üretime başlanmıştır. Yıllık üretim kapasitesi  1 milyon adet televizyon üretimi olan fabrikada, ilk etapda    500 bin adet televizyon  üretimi planlanmıştır. 2004 yılı sonu itibarıyla yıllık 2 milyon adet televizyon üretimi  planlanmıştır. Yıllık 6 milyon adet olan Rusya  televizyon pazarında önemli bir paya sahip olmayı amaçlamaktadır. Diğer taraftan, Vestel A.Ş. tarafından Rusya'da beyaz eşya üretimine ilişkin alt yapı çalışmalarına başlanılmış olup, önümüzdeki bir yıllık dönemde hizmete alınması beklenen ve başlangıç olarak 31 milyon dolar yatırımın öngörüldüğü tesiste, yıllık olarak 500 bin adet buzdolabı ve 500 bin adet çamaşır makinesi  üretimi planlanmıştır.

Colin’s Jeans: Eroğlu Grubu'na ait olan Colin's Jeans Rusya pazarına ilk giren yabancı blue jean markası olup, Moskova yakınlarında kurduğu fabrikada Rusya'da üretime başlamıştır. Halen, Rusya'nın çeşitli bölglerinde yaklaşık olarak 300 satış noktasında ürünlerini pazarlamaktadır.

Türk Ticaret Merkezi:  Türk  firmalarının  kendi tanıtımlarını  yapmaları  ve Rus  pazarında faaliyet gösteren Türk firmalarına yardımcı olmak amacıyla  tasarlanmış olan  60 milyon ABD Dolarlık  proje 38,500 m2lik ticaret ve iş merkezini kapsıyor.  Proje sahibi TOBTİM Uluslararası İş Merkezleri ve müteahhit Ekinciler Holding  projeye  2000 yılında başlamışlar  projenin bitiş termini olarak  Temmuz 2001 tarihi planlanmıştı. Anılan ticaret merkezinin 3,5 yıl gibi uzun bir gecikmeyle 12 Ocak 2005 tarihinde hizmete açıldı.

Merinos Halı: Merinos Halı San. Tic. A.Ş. Rostov bölgesinde bulunan Azov şehrinde halı ve suni iplik fabrikası kurulması yönünde çalışmalara başlamış olup, 20 hektar arazi üzerinde faaliyet gösterecek fabrika için  ilk etapta 40 milyon dolar yatırım yapılması planlanmıştır.

Teba: Teba Ev Aletleri Grubu Tataristan'ın başkenti Kazan şehrinde beyaz eşya ve elektrikli ev aletleri konusunda faaaliyette  bulunmak üzere girişimlerine başlamıştır.

Netaş: Nortel Networks Netaş   Telekomünikasyon A.Ş.  Çelyabinsk Belediyesi ile ortak olarak  Zlatoust şehrinde telefon cihazları üretimi konusunda faaliyette bulunmaktadır.

Ütüsan:  Ev aletleri ve ısıtma sistemleri konusunda faaliyette bulunan Ütüsan firması Alman Zass firması ile ortak olarak Rusya'da elektrikli ev aletleri ve ısıtma gereçleri  fabrikası kurmuştur. 2003 yılında kurulan ve "Zass Alabuga" adı verilen fabrikada aynı markayla ütü, gril, barbekü, elektrikli mutfak eşyaları ve vantilatör üretimi gerçekleştirilmektedir. 

Büyük  ölçekli yatırımların dışında, makine, tekstil ve  gıda alanlarında  500 bin- 2 milyon dolar arasında değişen daha küçük boyuttaki çeşitli Türk yatırımları da bulunmaktadır.  "Muya" terlik fabrikası, "M" döner fabrikası, "Etalon alüminyum dış cephe" bunlardan bazılarıdır.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması

Özellikle Rusya'daki faaliyeti 18 ayı geçen veya Rusya'da 18 aydan fazla faaliyette bulunmayı düşünen  firmalarımızın Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alanın Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasını dikkatle okumalarını tavsiye ederiz.

                        (Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının tam Türkçe metni... )

2004 Yılında Yabancı  Sermaye Yatırımlarında %50 Artış

Rusya Federal istatistik Ajansı verilerine göre, Ocak-Haziran 2004 döneminde Rusya Federasyonu’na yabancılar tarafından Rusya'ya yapılan toplam yatırım miktarı 2003 yılının aynı dönemine göre, %50 oranında artarak 19 milyar dolara ulaştı. Yabancılar tarafından Rusya’ya yapılan doğrudan yatırım miktarı  2004 yılının ilk yarında 2003 yılının aynı dönemine göre %35,3 oranında artarak 3,4 milyar dolara ulaşırken, portföy yatırımlar 129 milyon dolar, diğer başlığı altında yer alan toplam yabancı yatrım miktarı ise %53 oranında artarak, 15,4 milyar  dolara ulaşmış bulunuyor. 

Yabancı sermaye yatırımlarının önceki yıllarda da olduğu gibi ağırlıklı olarak; %44,2 Sanayii, %28,9 ticaret ve gıda sektörlerinde yoğunlaştığı görülürken, finans ve sigortacalık %5,8, ulaştırma ve taşımacılık %4,5 ve %4 ile iletişim sektörleri yabancıların ilgi gösterdikleri diğer önemli sektörler.

Rusya’ya yatırım yapan ülkeler sıralamasında; Almanya (%15,6), Güney Kıbrıs (%14), Hollanda (%13,3), Lüksemburg (%10,9) İngiltere (%10,3) ve Amerika Birleşik Devletleri (%8,5) ilk sıralarda yer alıyorlar.

2003 Yılı  Yabancı Sermaye Yatırımları

Rusya Devlet İstatistik Ajansı  verilerine göre 2003 yılında Rusya Federasyonu’na yapılan toplam yabancı yatırım miktarı 29,7 milyar doları olarak gerçekleşmişti.

Rusya’ya doğrudan yapılan yabancı  yatırım  miktarı  2002 yılına göre  %69,4  oranında artarak, 6,78 milyar doları olarak gerçekleşmiş bulunuyor.  Portföy yatırımlar 2002 yılına göre %84,9 artışla 401 milyon dolara yükselirken,  diğer yatırımlar  ise  %47,1 oranında artarak, 22,5 milyar dolara ulaşmıştı.

2003 yılında Rusya Federasyonu’na yapılan yabancı sermaye yatırımlarının sektörlere göre dağılımı tablo-2’de verilmiştir.

2003 yılında Rusya’ya en fazla yatırım yapan ülkeler sırasıyla   Almanya (%17,9), Güney Kıbrıs (%14,2), İngiltere (%12,7), ABD (%9,3%), Fransa (%8,4), Hollanda (%6,3), Lüksemburg (%6,1), Japonya (%3,3), Virjin Adaları (%2,6) ve İsviçre (%2,5).

Rusya’nın yabancı ülkelerde yapmış olduğu yatırım miktarı ise, 2004 yılı başı itibarıyla toplam 5,206 milaya dolara ulaşırken, bu miktarın 2,76 milyar  dolarını Rusya tarafından yapılan doğrudan yatırımlar oluşturmaktadır.  Rusya’nın yatırım yaptığı yabancı ükelerin başında Virjin Adaları (%24,4), Beyaz Rusya (%13,6), ve İran (%9,8) geldiği görülmektedir.

Üye Olun Önce Sizin  Haberiniz Olsun! Ücretsiz Üyelik İçin Adınız Soyadınız ve Şehriniz : E-Mailiniz: Üye Ol   Üyelikten Çık

(Bu sayfa en son  26.10.2004 tarihinde güncellenmiştir.)