| |
Rusya Devlet Başkanı
Vladimir
Putin
Çin Halk
Cumhuriyeti’nin ve Rus-Çin diplomatik
ilişkilerinin kuruluşunun 55. yıl dönümüne
rastlayan
14-16 Ekim 2004 tarihlerinde Çin'e resmi bir
ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret sırasında iki
ülke arasında "Ortak Deklarasyon" ve
"Rusya-Çin İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği
Anlaşması'nın uygulanmasıyla ilgili ana hat"
belgesinin imzalanmasının yanısıra, çeşitli
konularda 12 adet iki taraflı işbirliği
belgesi de imzalandı.
 Rus-Çin
Ortak Deklarasyonu
15 Ekim 2004 tarihinde
Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’de iki ülke devlet başkanı
tarafından imzalanan ortak bildiride; “İki
ülke arasındaki ilişkilerin eskiden hiç
görülmemiş yüksek bir düzeye ulaştığına dikkat
çekilerek, uluslararası konjektür nasıl
değişirse değişsin Rusya ve Çin arasındaki
stratejik işbirliği ve ortaklık ilişkilerinin
derinleştirilmesinin her iki ülkenin dış
politikasının önceliği olacağı” vurgulanıyor.
İki ülkenin birbirlerinin toprak bütünlüğü ve
egemenliğini ilgilendiren önemli konularda,
karşılıklı olarak destek verecekleri
yineleniyor. Oratk Bildiri'de; Rusya,
Tayvan ve Tibet konularında, dünyada tek Çin
bulunduğunu kabul ettiğini ve Çin Halk
Cumhuriyeti'ni tüm Çin'i temsil eden tek
yasal hükümeti olarak kabul ettiğini, Tayvan'ı ve Tibet'i
Çin'in ayrılmaz parçaları olarak
gördüğünü belirtirken, Çin tarafı,
Rusya'nın devlet bütünlüğünü korumak ve Çeçen
terör örgütleri ve bölücü güçlere darbe
indirmek için harcadığı bütün çabaları
destekleyeceğini hususları da yer alıyor.
Rus-Çin kara sınırları nihai
olarak belirlendi
Putin’in ziyareti sırasında, Rusya
ve Çin ortak kara sınırına doğu
ilişkin
bir de ek protokol imzalandı. İmzalanan ek
protokolle, toplam 4300 kilometre
uzunluğundaki Rusya-Çin arasındaki kara
sınırı nihai olarak tesbit edilmiş
oldu.
Enerji
Rusya Devlet
Başkanı Vladimir Putin Çin’e hareketinden
önce yaptığı açıklamada, Sibirya boru hattı
projesinin kurulacağı yerin belirlenmesinde
ülkesinin çıkarlarının
öncelik taşıdığını,
belirmişti.
Çin 1980'li yıllardan
itibaren artan
sanayi üretimine parallel olarak, giderek
fazlalaşmaya başlayan enerji
açığını çözüme kavuşturmak
amacıyla, Rusya'nın
enerji rezervlerinden yararlanmayı gündemine
almış durumda.
Çin Rusya’dan büyük miktarda petrol ve
doğalgaz talebinde bulunuyor. Halen,
Rus
Gazprom, Yukos şirketi ve TNK-BP ortaklığı
Çin’le petrol ve doğalgaz boru hatları
kurulması ve işletilmesi
konularında görüşme ve müzakere yürütüyorlar. Gazprom'un özellikle 18
milyar dolarlık Doğu-Batı enerji boru hattıyla
ilgilendiği, bildiriliyor.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksander Jukov
Pekin'de yaptığı bir açıklamada: "Uzakdoğu petrol boru hattının
döşenmesiyle ilgili fizibilite çalışmalarının
sürürülmekte olduğunu ve çalışmalar
sonucunda hazırlanacak fizibilite raporunun
2004 yılının
sonunda onaylanıp, hattın belirlenmesini
ümit ettiğini" belirten
Jukov, "Rusya hükümetinin 10 yıl
içinde demiryollarıyla Çin'e yılda 10-15
milyon ton petrol aktarmayı düşündüğünü"
de kaydetti.
Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından, Çin'in
Rusya ile enerji, altyapı inşaası, bilim
ve teknoloji alanlarında mevcut işbirliğini
daha da geliştirme konusunda hazır olduğunu
belirterek, Çin ve Rusya başbakanları arasında
geçtiğimiz günlerde varılmış bulunan ve iki
ülke arasındaki enerji işbirliğinin
güçlendirilmesini öngören mutabakat
konusundaki fikir birliğini yinelendi.
 Rusya-Çin Dış
Ticareti
Pekin ziyareti sırasında,
basın mensuplarına bir açıklama yapan Rusya
Devlet Başkanı Vladimir Putin: “Rusya’nın
Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üyeliği
konusunda Rusya ile Çin arasındaki
görüşmelerin başarıyla sonuçlanmış olması iki
ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin
daha da geliştirilmesi için yeni imkanlar
sağlayacak” dedi. Putin, 2004 yılında Rusya
ile Çin arasındaki dış ticaret hacminin 20
milyar dolara ulaşmasını bekliyoruz. Ancak,
ama bu rakam iki ülkenin sahip olduğu
potansiyel dikkate alındığında oldukça azdır.
Çinli meslektaşımla birlikte önümüze 5-6 yıl
içerisinde iki ülke arasındaki ticaret
hacmini 60 milyar dolara, daha sonraki
yıllarda da 100 milyar dolar seviyesine
çıkarma hedefini koyduklarını" belirterek,
Rusya ve Çin arasında geleceği olan işbirliği
alanları olarak;enerji, uzay çalışmaları,
bilimsel ve teknik işbirliğine işaret etti.
Çin, Rusya’nın yıllık 5 milyar dolarlık askeri
teknik ihracatında ilk sıradaki alıcısı
durumunda. Ocak-Ağustos 2004 döneminde
Rusya-Çin dış ticaret hacmi 2003 yılının aynı
dönemine göre, %35,4 oranında artarak 12,87
milyar dolar olarak gerçekleşmiş bulunuyor.
2003 yılında iki ülke arasındaki dış ticaret
hacmi 2002 yılına göre %32 artışla 15,8
milyar dolar olarak gerçekleşmişti.
|
(Rusya Devlet
İstatistik Servisi Verilerine Göre)
Rusya-Çin Dış Ticareti
(Milyon Dolar) |
|
Yıllar |
Toplam |
Rusya'nın Çin'e İhracatı |
Rusya'nın Çin'den İthalatı |
Rusya'nın Dış Ticaretinde Çin'in Payı (%) |
|
2002 |
9.238,1 |
6.836,9 |
2.401,1 |
6,0 |
|
2003 |
11.684,0 |
8.396,6 |
3.287,4 |
6,1 |
|
2003
(Ocak-Ağustos) |
7.010,3 |
5.014,4 |
1.995,8 |
5,8 |
|
2004
(Ocak-Ağustos) |
9.422,2 |
6.670,4 |
2.751,9 |
6,3 |
Diğer taraftan, Çin Gümrük
Kuruluşu 2004
yılının ilk 9 ayında Çin'in toplam dış
ticaret hacminin geçen yılın aynı dönemine göre,
%36,7 oranında artarak, 828 milyar dolara
ulaştığını, yıl sonu itibarıyla bu rakamın 1
trilyon 100 milyar dolara ulaşmasının
beklenildiği açıkladı. Ocak-Eylül 2004
döneminde Çin'in toplam ihracatı 416 milyar
dolar, ithalatı ise 412 milyar dolar
gerçekleşmiş bulunuyor. Çin'in
dış ticaretinde Avrupa Birliği (AB) ilk
sırayı alırken, AB'yi Amerika ve Japonya
izliyor.
2004 yılının ilk 8 ayında Çin’in Rusya’ya olan
ihracatı %57 artışla 4,85 milyar dolar
Rusya’dan ithalatı ise %25 artışla 8,02 milyar
dolar. Rusya Çin dış ticaretinde 8.sırada bulunuyor. Çin, Rusya’nın dış
ticaretinde AB, Beyaz Rusya ve Ukrayna’dan
sonra 4.sırada.
Çin Rusya’ya en çok tekstil ürünleri, giyim
eşyaları, ayakkabı, elektrikli aletler
satıyor. Bu
ürünler Çin’in Rusya’ya olan toplam
ihracatının yaklaşık olarak %70’ni teşkil
ediyor.
Rusya Çin’e ağırlıklı olarak ham madde kaynakları satıyor.
Rusya’nın Çin’e olan makine ve teçhizat
ürünleri iharcatının giderek azaldığı
görülüyor. Çin Ticaret Bakanlığı verilerine
göre, 2004 Ağustos ayı itibarıyla, 549
adet Çin sermayeli şirketin Rusya’daki
toplam yatırım
miktarı 582 milyon dolar
seviyesinde. Bu rakam,
2003 yılında 339 milyon dolar seviyesinde
bulunuyordu.
Çinli girişimcilerin Rusya’da ticaret, mikro
elektronik, iletişim, giyim eşyaları üretimi,
beyaz eşya montajı, ağaç ve kereste işleme ve
tarım alanında yoğunlaştığı görülüyor.
2004 Ağustos ayı itibarıyla, Çin’de 1.644 adet
Rus sermayeli şirketin kaydı bulunuyor. Rus
şirketlerinin Çin'deki toplam
yatırımları 414 milyon dolar seviyesinde. Rus
şirketleri daha çok atom enerjisi, otomobil ve
tarım araçları montajı, kimya, inşaat ve
eczacılık alanlarında faaliyet gösteriyorlar.
Rusya-Çin
Arasındaki Sınır Ticareti
(Bavul/Kargo
Ticareti)
Çin Gümrüğü’nün verilerine göre, 2003 yılında
Rusya ile Çin arasındaki sınır ticareti
hacmi 3,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiş
bulunuyor. 2004 yılının ilk 8 ayında ise 2003
yılının aynı dönemine göre, %22 oranında
artarak 2,7 milyar dolara ulaştı.
Rusya ve Çin iki ülke arasındaki bavul/kargo ticaretinde giderek artmaya
başlayan sorunların konusunda konsültasyon toplantıları
yapılıyor. Rusya’nın Pekin Büyükelçiliği tarafından
konuyla ilgili olarak Eylül 2004'te yapılan açıklamada,
"Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’de konuyla ilgili olarak düzenlenen birinci tur konsultasyon toplantılarının tamamlandığı"
bildirildi. Birinci tur konsültasyon toplantıları sırasında, iki ülke
arasında sınır
ticaretinde
(bavul/kargo
ticareti) yaşanan sorunların giderilmesi, kayıtlarının
daha düzenli tutulmasını teminen ortak bir yaklaşımın gösterilmesi konusunda
ifikir birliğine varıldığı;iki ülkenin gümrük, ekonomi,
ticaret ve içişleri bakanlıkları arasında karşılıklı olarak bilgi
alış-verişinin daha etkili bir şekilde yapılması konusunda mutabakata
varıldığı, belirtiliyor.
Rusya ve Çin arasındaki bavul-kargo ticaretinin sosyolojik yönünün de
bulunduğundan hareketle, Çin Halk Cumhuriyeti Başbakanı Wen
Jiabao’nun Eylül ayında Moskova’ya gerçekleştireceği resmi ziyaret
sırasında
Rusya-Çin Arasındaki Sınır Ticareti (Bavul/Kargo Ticareti)
konusunda bir de memorandum
imzalandı.
Çin-Rus
İşadamları Konseyi kuruldu
35 Rus ve 32 Çinli girişimci tarafından
Çin-Rus İşadamları Konseyi kuruldu.
Rusya-Çin İşadamları Konseyi'nin ilk
toplantısı 15 Ekim 2004 tarihinde Pekin'de
yapıldı. Çinli ve Rus resmi yetkililerin de
hazır bulunduğu toplantıda,
ileriye yönelik işbirliği imkanlarının
tartışıldığı ı belirtiliyor. İki ülke
işletmelerine danışmanlık hizmetleri de
vereceği bildirilen Rus-Çin İşadamları Konseyi
ayrıca, hükümetlere ekonomi ve ticari
işbirliğinin geliştirilmesine yönelik
öneriler sunacak. Konseyi'nin
yıllık toplantıları iki ülkede sırayla
yapılacak.
Rusya ve Çin
karşılıklı olarak devlet burslu öğrenci
sayısını artırıyor
Çin ve Rusya Eğitim Bakanlıkları arasında
imzalanan anlaşmaya göre, Çin ve Rusya 2005
yılından itibaren karşı tarafa gönderdikleri
devlet burslu öğrenci sayısını her yıl
artıracak.
Son yıllarda, öğrenim görmek için Rusya'ya
giden Çinli öğrencilerin sayısı hızla artmaya
başladığı, bildiriliyor. Bugüne kadar Rusya'da öğrenim gören
Çinli öğrenci sayısının 20 binin üstünde
olduğu ve ağırlıklı olarak; dil,
müzik, resim uzay-uzay tıbbî gibi
branşlarda eğitim gördükleri, bildirildi.
Halen, Çin'de öğrenim
gören Rus öğrenci sayısının
5 binin üzerinde olduğu, Rus öğrencilerin büyük çoğunluğunun
Çin Dili ve Edebiyatı eğitimini aldığı
belirtiliyor.
(16 Ekim 2004,
www.RusyaOfisi.Com)
|
|
